|
Książka ta stanowi kompendium wiedzy na temat oceny projektów inwestycyjnych według metodologii UNIDO. Jest dostosowana do prowadzenia analiz także z wykorzystaniem systemu komputerowego COMFAR.
"Od czasu pierwszej publikacji Manual for the Preparation of lndustrial Feasibility Studies w 1978 roku przydatność przyjętego w nim podejścia metodologicznego znalazła potwierdzenie w tłumaczeniu go na 18 języków oraz 11 wznowieniach w języku angielskim i 4 w języku francuskim. W ostatnich latach wiele krajów rozwijających się dokonało standaryzacji planowania projektów zgodnie z metodologią UNIDO.
Firmy konsultingowe, przedsiębiorstwa przemysłowe, banki i agencje promocji inwestycji w krajach rozwiniętych także wprowadziły procedury UNIDO albo zaadaptowały je do swoich potrzeb. Wiele nowych problemów pojawiło się w latach osiemdziesiątych. W szczególności nastąpiły zmiany w ogólnej sytuacji ekonomicznej. Duże zadłużenie zagraniczne, niskie ceny surowców i powszechny brak walut wymienialnych spowodowały trudności w gromadzeniu zasobów inwestycyjnych w krajach rozwijających się. Ponadto, wiele projektów ukończonych w latach siedemdziesiątych nie generowało nadwyżek pieniężnych potrzebnych do obsługi zadłużenia i finansowania projektów nowych, modernizacyjnych i restrukturyzacyjnych, oraz innych. Brak kapitału międzynarodowego i dochodów w walutach zagranicznych, przy niedostatecznym poziomie akumulacji krajowej, stworzyły potrzebę bardziej efektywnego planowania projektów i ich orientacji strategicznej na podstawie zintegrowanej analizy finansowej i ekonomicznej. UNIDO zgromadziło w ciągu 10 lat duże doświadczenie w stosowaniu metodologii Poradnika w olbrzymiej liczbie studiów feasibility opracowanych w ramach oferowanej przez tę organizację programów pomocy technicznej.
Poradnik był także wykorzystywany w programach szkoleniowych i w tworzeniu bazy instytucjonalnej. Sukces identyfikacji, formułowania, opracowania, oceny i promocji projektów inwestycyjnych zależy w dużej mierze od tego, czy funkcjonuje dostateczna liczba krajowych instytucji i organizacji zdolnych do podjęcia się tych zadań. Program pomocy technicznej UNIDO, koncentrujący się na zakładaniu i umacnianiu firm konsultingowych, agencji promocji inwestycji, działów oceny inwestycji w instytucjach finansujących rozwój i ośrodkach rozwoju przemysłowego, przyczynia się do podnoszenia stanu wiedzy i umiejętności w krajach rozwijających się w zakresie opracowania studiów przedinwestycyjnych i oceny projektów inwestycyjnych. Znaczne rozszerzenie tej działalności doprowadziło do ścisłej współpracy między uniwersytetami z udziałem krajów rozwiniętych i rozwijających się, z wykorzystaniem poradników i publikacji UNIDO jako podręczników akademickich w ramach wspólnych programów szkoleniowych i badawczych.
Eksperci z całego świata pracujący w dziedzinie studiów przedinwestycyjnych dostarczyli UNIDO wiele cennych sugestii odnośnie tego, jak przystosować Poradnik do potrzeb współczesnego doradztwa inwestycyjnego. Ich rozmowy z czytelnikami oraz własne doświadczenia ukierunkowały przygotowanie obecnego wydania Poradnika. Wśród nowo wprowadzonych tematów znajdują się m.in.: orientacja strategiczna planowania biznesu jako podstawa opracowania projektów inwestycyjnych oraz ocena oddziaływania na środowisko naturalne jako część problematyki wyboru lokalizacji i terenu budowy oraz technologii. Rozdział dotyczący analizy rynku został kompletnie zmieniony, aby uwzględnić rosnące znaczenie koncepcji marketingowych w rozważaniach na temat zasadności inwestycji. Kilka rozdziałów oryginalnego tekstu przeredagowano oraz dodano studium przypadku, aby zapewnić spójność Poradnika i jeszcze większą jego przydatność w programach szkoleniowych.
Tablice i schematy robocze uwzględniają te zmiany i zapewniają pełną zgodność z trzecią generacją programu komputerowego COMFAR opracowanego przez UNIDO.
Poradnik składa się z trzech części.
Część pierwsza omawia kategorie i podstawowe aspekty studiów przedinwestycyjnych.
Część druga – zasadnicza – obejmuje różne komponenty studium feasibility, a część trzecia zawiera materiał uzupełniający wraz ze studium przypadku oraz opisami technik stosowanych w ocenie i projekcjach danych. Nowością w części pierwszej jest wprowadzenie koncepcji orientacji strategicznej w planowaniu biznesu jako użytecznego narzędzia opracowania studiów przedinwestycyjnych. Zarysowano różne fazy cyklu projektu przemysłowego i opisano ich współzależności oraz etapy fazy przedinwestycyjnej i działania, które muszą być podejmowane równolegle, takie jak promocja inwestycji oraz planowanie finansowania i realizacji projektu. Część pierwsza pokazuje także, że metodologię Poradnika można stosować nie tylko przy zakładaniu nowych przedsiębiorstw (fabryk) przemysłowych, ale także w projektach restrukturyzacyjnych i rozbudowy dla istniejących przedsiębiorstw. Kończy się ona krótkim opisem struktur instytucjonalnych i wykorzystania w fazie przedinwestycyjnej elektronicznego przetwarzania danych. Część druga stanowi trzon Poradnika, a jej układ odpowiada układowi studium feasibility. W porównaniu z wydaniem pierwszym wprowadzono w niej szereg ważnych zmian. Są one opisane poniżej.
Rozdział III został praktycznie napisany od nowa i jest zatytułowany „Analiza rynku i koncepcje marketingowe”.
Ujęty został w szerszym zakresie i przedstawia badania marketingowe jako podstawowy sposób określenia koncepcji marketingowej projektu. Kończy się określeniem programu sprzedaży i przewidywaniami przychodów ze sprzedaży. Określenie programu produkcji i zdolności produkcyjnych zostało przeniesione do rozdziału VI.
Rozdział IV „Materiały i inne nakłady” zajmuje się klasyfikacją i specyfikacją różnego rodzaju potrzebnych nakładów, przeciwstawiając je istniejącej podaży.
Rozdział V „Lokalizacja i środowisko” został w znacznym stopniu zmieniony, niezależnie od dodania nowej części dotyczącej oceny oddziaływania projektów inwestycyjnych na środowisko naturalne oraz wyboru lokalizacji i miejsca budowy projektu. Aneks do rozdziału V zawiera wykazy, zestawienia i klasyfikację różnego rodzaju oddziaływania na środowisko naturalne. Zagadnienia związane ze środowiskiem naturalnym uwzględnione są we wszystkich częściach Poradnika.
Rozdział VI „Strona techniczna projektu” rozpoczyna się w wersji obecnej od określenia programu produkcji i zdolności produkcyjnych, które poprzednio zamieszczone były w rozdziale III. Zadaniem zespołu technicznego jest zaprojektowanie funkcjonalnego i przestrzennego układu fabryki odpowiadającego jej celom produkcyjnym. W nowym wydaniu podkreśla się, że strona techniczna projektu obejmuje nie tylko projektowanie techniczne, kalkulacje nakładów inwestycyjnych oraz określenie – dla fazy operacyjnej – zasobów ludzkich i materialnych oraz ich kosztu, ale także szeroki zakres współzależnych działań, takich jak wybór, zakup i transfer technologii, które muszą być starannie zaplanowane, ocenione i skoordynowane.
W rozdziale VII „Organizacja i koszty ogólnozakładowe” uwzględniono w większym stopniu zagadnienia projektowania organizacyjnego, a w rozdziale VIII „Zasoby ludzkie” większy nacisk położono na konieczność, już w etapie planowania projektu, określenia potrzeb szkoleniowych i szacunek związanych z tym kosztów w fazie inwestycyjnej i operacyjnej.
W rozdziale IX „Planowanie i bilansowanie realizacji” przedstawia się w spójny sposób etapy planowania realizacji projektu. Umożliwia to sporządzanie bilansów w fazie realizacji i określenie wydatków w okresie budowy.
Rozdział X „Analiza finansowa i ocena projektu” posiada zmienioną strukturę i jest rozszerzony. Po przedstawieniu celów i zakresu analizy finansowej wprowadzono podstawowe kryteria decyzji inwestycyjnych i finansowych. Wśród nich omawiane są indywidualne i społeczne kryteria wyboru, ceny nakładów i produktów, horyzont planowania oraz zagadnienia ryzyka i podejmowania decyzji w warunkach niepewności. Struktura nakładów inwestycyjnych, kosztów produkcji i sprzedaży jest analizowana przy uwzględnieniu wiarygodności danych i potrzeby określenia zmiennych krytycznych. Stanowi to bowiem warunek wstępny oceny projektów inwestycyjnych przez inwestorów i instytucje finansujące. Szczegółowo omawia się podstawowe metody oceny inwestycji, w tym sposoby obliczania zdyskontowanych przepływów pieniężnych (wewnętrznej stopy zwrotu, wartości zaktualizowanej netto) i metody tradycyjne, a także sposoby interpretacji danych liczbowych. Rozważania zawarte w tym rozdziale oparte są o przyjętą definicję pojęcia inwestycji określającą je jako długookresowe zaangażowanie zasobów ekonomicznych w celu wytwarzania i odnoszenia korzyści netto w przyszłości, związane z transformacją płynnych zasobów finansowych w aktywa produkcyjne. Po omówieniu finansowania projektu i różnych aspektów ryzyka i niepewności rozdział X zamyka krótka prezentacja celów analizy makroekonomicznej i wykaz publikacji zalecanych do praktycznego stosowania.
W trosce o klarowność i ułatwienie korzystania z Poradnika każdy rozdział w części drugiej posiada taką samą strukturę i obejmuje: wprowadzenie; szczegółowe omówienie tematu od założeń i pojęć po przedstawienie odpowiadającej danemu rozdziałowi części studium feasibility; bibliografię; wykazy, zestawienia i tablice.
Szczegółowy opis zawarty w każdym rozdziale ma na celu zaznajomienie czytelnika z problemami metodologicznymi, jakie może napotkać przy opracowaniu studium. Opisy te zawierają szczegóły – na tyle, na ile jest to możliwe w poradniku – dotyczące sposobów pokonywania multidyscyplinarnych problemów studium feasibility. Wykazy bibliografii wskazują źródła do dalszego studiowania tematów przedstawianych w Poradniku. Taki układ pozwala na etapową analizę różnych części studium tworząc obrazy poszczególnych części, które stopniowo uzupełniają się i przekształcają w ważniejsze całości. Metoda taka pozwala też na zapoznanie się z poszczególnymi częściami studium oddzielnie, w ramach jego ogólnej logiki. Prawidłowej oceny projektu inwestycyjnego można dokonać tylko na podstawie odpowiednich danych zebranych w fazie przygotowawczej, co zadecydowało o formie Poradnika.
Każdy rozdział Poradnika zawiera kilka tablic pro-forma dla zbierania danych. Są one zaprojektowane w sposób zapewniający rozkład czasowy potrzebny dla analizy przepływów pieniężnych. Co więcej, układ tablic jest sekwencyjny i umożliwia księgowanie głównych wpływów i wydatków ujmowanych w ocenie i planowaniu finansowym. Z kilku przyczyn Poradnik nie obejmuje analizy makroekonomicznej. Po pierwsze, temat ten wymagałby o wiele więcej miejsca na jego dokładne omówienie. Po drugie, podczas opracowania projektu inwestycyjnego inwestor lub promotor nie rozważają problemów związanych z korzyściami i kosztami projektu z punktu widzenia całej gospodarki narodowej. Ich zainteresowanie koncentruje się na stronie komercyjnej, tj. oczekiwanej stopie zwrotu inwestycji obliczanej przy zastosowaniu cen rynkowych produktów, jakie zostaną uzyskane oraz cen materiałów i innych nakładów, robocizny, maszyn i urządzeń itd., jakie będą płacone. Inną przyczyną, dla której Poradnik nie obejmuje analizy makroekonomicznej jest fakt, że istnieją liczne publikacje dogłębnie analizujące ten temat i wszystkie czynniki społeczno-ekonomiczne mające wpływ na wybór projektu.
Tylko w końcowym rozdziale Poradnika omawia się konieczność poddawania analizie ekonomicznej wszystkich ważniejszych, rentownych projektów inwestycyjnych. Ma to na celu pokazanie prywatnym i publicznym inwestorom znaczenia oceny makroekonomicznej. Opracowanie studium feasibility w różnych jego częściach, w tym najważniejszych, tj. dotyczących rynku i marketingu, lokalizacji i środowiska naturalnego, strony technicznej i analizy finansowej, jeśli ma być wykonane właściwie, musi objąć wiele dyscyplin. Dlatego też niniejszy Poradnik adresowany jest do specjalistów od marketingu, finansistów, ekonomistów, inżynierów i socjologów. Obejmując tak szeroką rzeszę czytelników Poradnik może zajmować się każdym z wyżej wymienionych tematów dostatecznie szczegółowo dla przedstawienia podstawowych koncepcji i założeń metodologicznych potrzebnych przy opracowaniu studium feasibility. Każdy z uwzględnionych tematów mógłby być przedmiotem oddzielnej publikacji. Pewnym kompromisem jest podanie szczegółowej bibliografii w końcu każdego rozdziału części drugiej."
 |
BiznesStart 
Zapisz się do RRS feed tego komentarza
