Wykorzystanie dźwigni operacyjnej do oceny ryzyka

Start

BiznesPanel

Finanse

Mierniki

Wykorzystanie dźwigni operacyjnej do oceny ryzyka

•Wpisany przez Redakcja BiznesMonitor•

••poniedziałek•, 23 •lutego• 2009 19:29•

Opis

Wykorzystywanie dźwigni operacyjnej wiąże się z ponoszeniem przez przedsiębiorstwa kosztów stałych. Stopień dźwigni operacyjnej zależy od udziału kosztów stałych w całkowitych kosztach firmy .

Skutki korzystania z dźwigni operacyjnej mierzy się za pomocą następujących wskaźników:

1. Udział kosztów stałych w kosztach całkowitych. Określony udział kosztów stałych w ogólnym poziomie kosztów, zależny w dużej mierze od struktury majątku, powoduje, że zmiany przychodów ze sprzedaży nie wywołują proporcjonalnej zmiany zysku operacyjnego. Im wyższy poziom kosztów stałych, tym większa wrażliwość zysku operacyjnego na zmiany przychodów ze sprzedaży, a co za tym idzie wyższe ryzyko operacyjne, przy czym max wartości dźwigni operacyjnej zauważa się wówczas, gdy firma działa w pobliżu punktu przełamania (BEP)

2. stopnia dźwigni operacyjnej. Możemy określić jako relację między procentową zmianą zysku operacyjnego - przed odliczeniem odsetek od kapitałów obcych i opodatkowaniem (EBIT) a procentową zmianą przychodów ze sprzedaży = zmiana zysku operacyjnego (w %)/zmiana przychodów ze sprzedaży (w %) lub DOL = (?EBIT / EBIT) / (?S / S) wzór na obliczenie stopnia dźwigni operacyjnej pozwala na określenie o ile procent zmieni się zysk operacyjny jeśli przychody ze sprzedaży zmienią się o 1%.

3. Stosunek EBIT do kosztów stałych.

Interpretacja

Wzrost wskaźnika pierwszego oraz drugiego a spadek trzeciego świadczy o zwiększeniu ryzyka operacyjnego i ponoszenia ciężaru kosztów stałych. I odwrotnie jeżeli wskaźnik pierwszy i drugi spadają a trzeci wzrasta, wtedy przedsiębiorstwo lepiej wykorzystuje swój potencjał i zdolności produkcyjne. Firma w której koszty stałe stanowią istotny udział w kosztach całkowitych, ma wysoką dźwignię operacyjną.Wysoka dźwignia operacyjna powoduje że firma ma większą zmienność zysku operacyjnego.

Przykład

Wynik spółki w kolejnych latach

lata	Sprzedaż netto	zmiana sprzedaży (%)	EBIT	Zmiana EBIT
2000	10000		1000
2001	11000	10%	1320	32%
2002	13000	18%	1170	-11%
2003	16000	23%	1840	57%
2004	18000	13%	1980	8%
2005	21000	17%	2100	6%
2006	24000	14%	2280	9%
2007	30000	25%	3000	32%
2008	33000	10%	3861	29%
	Średnia	16%		20%

Stopień dźwigni operacyjnej wynosi 20%/16%=1,24. oznacza, iż wzrost sprzedaży o 1% powoduje wzrost zysku operacyjnego (EBIT) o 1,24%.

Użytkownicy

Menedżerowie oraz analitycy finansowi. Ich działania mają na celu zaproponowanie działań pozwalających na obniżenie stopnia dźwigni operacyjnej.

Skutki korzystania z dźwignioperacyjnej stopniowo maleją w miarę jak rozmiary sprzedaży wzrastają ponad próg rentowności. W tym przypadku menedżerowie powinni analizować stosunek między sprzedażą i jej progową wielkością (próg rentowności).

Dzięki temu instrumentowi analitycznemu, definiuje się w firmie skalę ryzyka operacyjnego. Jest to jeden z głównych parametrów służący do porównań kondycji finansowej pomiędzy podobnymi przedsiębiorstwami.